Dit ras had aan het eind van de negentiende eeuw een goede naam als slachthoen. Uit historisch onderzoek is gebleken dat dit ook in de eeuwen daarvoor zo was. Door de grote overeenkomsten met de Belgische Braekel is het ras echter in de loop van de tijd verdwenen mede doordat de standaard weinig verschillen aangaf met de Braekel. Rond Chaam is gewerkt aan een grandioze terugkeer van dit ras. Het onderscheid met de Braekel wordt hierbij sterk benadrukt Het Chaams Hoen is een ras met een eigen gezicht. Sinds januari 2006 is het ras weer opgenomen in de Nederlandse pluimveestandaard.
Het is een slachthoen met veel borstvlees. Het minimum gewicht van de haan is 2,75 kg en van de hen 2,25 kg. Het ras heeft een enkele kam, die rood van kleur is en bij de hen recht op staat, oranje ogen en leiblauwe benen. De tekening bestaat uit rechte zwarte en witte (zilverzwartgeband) of zwarte en goudkleurige (goudzwartgeband) banden, die even breed behoren te zijn. Hiermee zijn de verschillen met de Braekel, die een omvallende kam heeft met een paarse aanslag, zwarte ogen en een bandtekening waarbij het zwart overheerst, duidelijk aangegeven.
Rasbeschrijving
 |  |
Het Chaams hoen
Een historisch ras met een culinaire smaak
(door: Ad Taks)
Het Chaams hoen, plaatselijk ‘Chaamse kiep’ genoemd, werd eeuwen lang ten zuiden van Breda op veel boerenerven gehouden als nuthoen. Naast wijlen Z.M. Koning Willem III was het ook diens verre voorvader Maurits, Prins van Oranje, Heer van Breda (1567-1625) die de Chaamse kapoenen, ofwel gecastreerde hanen, roemde om hun specifieke en overheerlijke vleessmaak. Het Chaams hoen is een statig hoen met een brede diepe borst. Het heeft een enkele kam, rood van kleur, die bij de hen naar één kant omvalt, oranje ogen en leiblauwe benen. Het ras komt voor in de kleurslagen zilver- en goud bandpel. De gesloten zwarte banden (of pellen) behoren even breed te zijn als de grondkleur zilver of goud. De hennen zijn bijzonder goede legsters en de eieren zijn groot en wit van kleur. Dit zo fraaie landhoen raakte in de vergetelheid en werd rond het jaar 2000 zelfs met uitsterven bedreigd. Op 29 november 2001 is formeel de Chaamse Hoender Club opgericht en heeft als doel het in stand houden van het Chaams hoen. Door de inzet van steeds meer sympathisanten neemt de populariteit van dit ras gelukkig weer toe. Langzaam maar zeker kan men, vooral in Chaam en omstreken, dit fraaie landhoen weer in volle glorie aanschouwen.
Het Chaams hoen, plaatselijk ‘Chaamse kiep’ genoemd, werd eeuwen lang ten zuiden van Breda op veel boerenerven gehouden als nuthoen. Naast wijlen Z.M. Koning Willem III was het ook diens verre voorvader Maurits, Prins van Oranje, Heer van Breda (1567-1625) die de Chaamse kapoenen, ofwel gecastreerde hanen, roemde om hun specifieke en overheerlijke vleessmaak. Het Chaams hoen is een statig hoen met een brede diepe borst. Het heeft een enkele kam, rood van kleur, die bij de hen naar één kant omvalt, oranje ogen en leiblauwe benen. Het ras komt voor in de kleurslagen zilver- en goud bandpel. De gesloten zwarte banden (of pellen) behoren even breed te zijn als de grondkleur zilver of goud. De hennen zijn bijzonder goede legsters en de eieren zijn groot en wit van kleur. Dit zo fraaie landhoen raakte in de vergetelheid en werd rond het jaar 2000 zelfs met uitsterven bedreigd. Op 29 november 2001 is formeel de Chaamse Hoender Club opgericht en heeft als doel het in stand houden van het Chaams hoen. Door de inzet van steeds meer sympathisanten neemt de populariteit van dit ras gelukkig weer toe. Langzaam maar zeker kan men, vooral in Chaam en omstreken, dit fraaie landhoen weer in volle glorie aanschouwen.
Historie
 | |
Tomas Ernst van Goor verwoordt in zijn “Beschryving der stadt en Lande” (1743); “Men roemt Chaam, Zundert en Rysbergen om de alomberuchte Kapoenen. Zoo, dat Maurits, Prins van Oranjen, Heer van Breda (1567-1625) dit landt, niet te onrecht, zyne Brabantsche Tempe pleegde te noemen.” In zijn ”Etat présent de la Republique des Provinces-Unies” uit 1730 vermeldt M. Janicon de uitzonderlijke gastronomische kwaliteit van de Chaamse Pel. “Deze Kapoenen (“Chapons”) zijn er overheerlijk en in heel Holland beroemd.” In geschriften uit de 19-de, begin 20-ste eeuw staat te lezen dat het Chaams hoen over geheel Midden & West Brabant was verspreid en daar ook algemeen voorkwam. Zo had de firma Bertram te Breda vanaf 1857 een gerenommeerde kapoenen mesterij en slachterij. Het Chaams hoen was in die tijd zo befaamd dat het regelmatig op de koninklijke menukaart stond. In 1881 bestelde koning Willem III voor op Paleis Het Loo een grote foktoom Chaamse hoenders bij de firma Bertram.
Nederlandse standaard
|  |
De Nederlandse standaardcommissie sectie hoenders / dwerghoenders heeft per 25 januari 2006 de Chaamse hoenders in de kleurslag goud zwartgeband en zilver zwartgeband erkend en opgenomen in de Nederlandse standaard voor hoenders en dwerghoenders.
Presidium
In 2005 is samen met Slow Food een zogeheten Presidum voor de Chaamse pel opgericht. Het Presidium bestaat uit een groep lokale producenten die zich heeft vastgelegd op strenge productie-eisen. Elke producent mag maar een beperkt aantal (voorlopig 150) hoenders per jaar afmesten, de hoenders moeten voedergranen uit de streek te eten krijgen, ze moeten veel uitloopruimte hebben en ze mogen pas op een leeftijd van 17 tot 26 weken worden geslacht. Het Presidium wordt gecoördineerd door de stichting “Vrienden van de Chaamse Pel”. Zij houdt toezicht op de naleving van de productie-eisen en zet zich in voor de promotie en afzet van de hoenders als authentiek, kleinschalig geproduceerd kwaliteitsproduct uit de streek.
FokcentraFokcentrum Chaams hoen
Contact
|  |
Speciaalclub Chaamse Hoen
Jac. Rombouts
Baarleseweg 34
4861 BT Chaam
Telefoon 0161 492512
Website: http://www.chaamshoen.nl/
