Wat betreft exterieur, type en tekening is het Fries Roodbont vee te vergelijken met het zwart Fries-Hollandse (FH) vee. De rode kleur van zuiver roodbont gefokte dieren kan donkerder zijn dan de die van de roodbonte nakomelingen afkomstig van zwartbonte runderen met de roodfactor. De rode kleur berust op een enkelvoudig recessief gen.
Het is een dubbeldoel dier, bestemd voor melk- en vleesproductie. Het is een vrij lang dier, met een ondiepe borst, met een lang, breed doch matig gebroekt achterstel en een goed ontwikkeld uier. De kop is fijn adellijk met fraaie ogen. Het dier heeft een vriendelijke geaardheid.
In de Middeleeuwen bestond de rundveestapel in Nederland vooral uit roodbont gekleurde dieren. Daarnaast kwam een mengeling van gekleurde dieren voor: zwartbont, wit, blauw, grijs en vaal. Maar als rond 1750 door veepest en overstromingen driekwart van de Nederlandse veestapel verdwijnt, komen er meer zwartbonte runderen uit Denemarken en Duitsland bij: de voorouders van het Fries-Hollandse vee.
Halverwege de 19de eeuw neemt de vraag naar zwartbont vee toe, vooral door de export naar het buitenland. Vooral vanuit Noord-Amerika is er vraag naar uitsluitend zwartbont vee en daardoor ging deze kleur overheersen. Slechts een kleine groep boeren hield vast aan het fokken van roodbonten. In 1957 werd de vereniging ‘Fokkers van Roodbont Fries Stamboekvee’ opgericht. In het Stamboek stonden nog ongeveer 2.500 roodbonten ingeschreven.
Vooral door de grootschalige inzet van Amerikaans Holsteinbloed vanaf de 70-er jaren komt de roodbonte FH nog verder in de verdrukking.
In 1993 waren er slechts 17 Fries Roodbonte koeien en 4 stieren over. Eén van deze koeien werd in dat jaar op de Praktijkschool voor de Veehouderij in Oenkerk gehuldigd. De Friese Roodbonte ‘Maeieblom’ had 100.000 kg melk gegeven. In dat jaar werd de Stichting Roodbont Fries Vee opgericht.
De stichting stelde in samenwerking met de boeren een fokprogramma op en sloeg sperma op van zuivere Friese Roodbonte stieren in de Genenbank.
De Stichting Roodbont Fries Vee heeft als doel het Fries Roodbonte Vee in stand te houden, waarbij het economische doel van de dieren niet uit het ook wordt verloren. Mede dankzij de inspanningen van de stichting neemt het aantal jaarlijks toe.
De stichting vervult de volgende taken:
-inventarisatie en registratie
-contacten lebben tussen boeren en instanties
-opstellen en uitvoeren van fokprogramma’s in samenwerking met veehouders en het Centrum voor Genetische Bronnen.
-incidenteel aankopen van dieren die verloren dreigen te gaan.
-onderzoek naar bloedgroepen
-voorlichting en PR
